vissustt - hjlpri hinna trlausu

g hef ur skrifa um vissufltta trara, sj hr: roski og tr - a skipta t roska fyrir tr (vissufltti)

San hefur s skoun mn a vissufltti s grunnttur allri tr styrkst til muna. En til a skra a frekar tla g a fjalla um vissuna fr hinum bjardyrunum, dyrum ess trlausa.

Dmi:

"Hver er tilgangur lfsins" spyrja menn gjarnan. Svari gti veri a koma genum snum fram, vera g manneskja og svo framvegis, svari gti lka veri a tilgangurinn s enginn.

Trflk getur ekki stt sig vi essi svr, a vill f endanleg svr; lausn vi gtunni; eitthva sem fyllir upp eyurnar svo aldrei urfi a sp r framar. Svari verur a vera ess httar a a ni t fyrir allar hugmyndir um endalok einstaklingsins, mannkynsins, slkerfisins og jafnvel alheimsins. Tilgangurinn verur a vera s a fylgja vilja einhvers sem er utan vi allar hugsanlegar tkomur allra hluta, v ekkert m vera klra ea laust reipunum huga hins traa. Lausnin, a mati hins trgefna er vitaskuld Gu.

Hr kemur vissustt hins trlausa til skjalanna.

Ekkert bendir til ess a vi mennirnir sum frir um a skilja allt alheiminum, og vi vitum raun a vi vitum ansi ftt. Mia vi r forsendur er harla lklegt a vi getum tta okkur svo vel umfangi ess sem vi ekki skiljum, a vi getum gefi okkur svr vi spurningum af essu tagi og tlast til ess a au su rtt.

a er v skp gilegt sem trleysingi a geta vali a gera sitt besta, hvern ann skilning sem hann leggur a, fullkominni vissu um hvort um endanlegan tilgang s a ra ea hver hann er. Krafa hans til sjlfs sns um a skilja endanlegan tilgang sinn ea finna er engin og hann getur einbeitt sr a v lifa lfinu eins og hann ks a lifa v pandi vissu um tilgang sinn.

Anna dmi:

Frnleiki ess a hafa sjlfsvitund, en vera a llum lkindum bara lfrn vl truflar anna flk. a getur ekki s tilgang v a fara a samflagsreglum ef hvatirnar til ess eru lfrn bo um hegun sem nttruval hefur hleypt fram runarsgunni. Hva er rtt og hva er rangt, g hegun ea vond? Er etta ekki allt blekking? a verur a finna anna svar en a sem blasir vi til a geta stt sig vi a taka tt leiknum. Svari vill trflk vitaskuld a s a um einhverja yfirnttru (Gu) s a ra, a vegna eirrar yfirnttru hljti hugtk eins og rtt og rangt a hafa gildi.

Hr kemur vissustt hins trlausa aftur til skjalanna.

Hinn trlausi ekki neinum vandrum me a sj hlutina sem svo a hugmyndir okkar um rtt og rangt geti veri nothfar nlganir sem oftast eru okkur sjlfum og mannkyninu hag; kannski su til fullkomnar hugmyndir um rtt og rangt sem mannkyni eigi eftir a uppgtva, en um a getur okkur aeins dagdreymt, vi hfum enga vissu um a til ea fr.

Frelsi hins trlausa til a stta sig vi vissuna um algilt rtt og rangt er algjrt. Hann getur velt fyrir sr slkum hugmyndum, en finnur sig hvorki kninn til a lofa guum sl sna n gera uppreisn gegn almennum siferishugmyndum og demba sr stjrnlaust sileysi.

vissusttin gerir honum kleyft a stta sig vi fullkomleikann, hann arf ekki vissu a halda um a fullkomleiki hugmynda bor vi um rtt og rangt s til.


Sasta frsla | Nsta frsla

Athugasemdir

1 identicon

etta er n meira bulli r. A halda v fram a tra flk s einhverjum vissufltta er t htt og undirstrikar a veist ekkert hva ert a tala um. Tr felur alltaf sr vissu; ess vegna er hn n einu sinni tr en ekki eitthva anna. hltur a tta ig v. a er hins vegar til flk sem heldur sig tra og talar um fullvissu sna nafni trar. Slkt hefur hins vegar ekkert me tr a gera heldur verur a finna slku anna nafn. Hinn trai veit nefnilega a hann hefur hvergi fast land undir ftum; veit a ekking hans er molum. Me v a ganga v hnd sem er rttnefnd tr er rauninni veri a ganga t vissuna. A tra felur miklu fremur sr vissuskni en vissuflni ef anna bor a styjast vi slk hugtk. rauninni er a hinn "trlausi" sem ekki olir vissuna v hann skist eftir vissu fyrir llu og hist jafnan a eim sem eru tilbnir a ganga vissunni hnd. Reyndar m svo spyrja sig a v hvort einhverjir su til, sem su algjrlega trlausir, en allt gildismat og srhvert kerfi felur sr a.m.k. eina setningu sem ekki verur snnu innan kerfisins. S var a.m.k. niurstaa rkfringsins Kurts Gdel ef g man rtt.

Grtur (IP-tala skr) 23.7.2009 kl. 00:53

2 Smmynd: Kristinn Thedrsson

Sll Grtur og takk fyrir essa gtu trsnninga.

a einkennir mlflutning eirra truu sem g hef veri a ra vi, eftir a rot er komi, a tala um a hlutirnir veri bara a vera svona og hinsegin, anna s alveg sttanlegt.

a verur a vera til svar vi v hvort heimurinn hafi veri skapaur, hvort menn hafi slir, hvort lf s eftir dauann, hvort tilgangur s me lfinu og svo framvegis. S trlausi olir vissu um alla essa hluti, en er sjaldan hallur undir vsindahyggju egar kemur a veraldlegum hlutum.

Eflaust m segja a allir lri tr stafesta hlut, en a gerir ekki allt flk tra frekar en allt flk sem frami hefur minnihttar lgbrot eru glpamenn.

Ef heldur a trlausir gefi sr fleiri niurstur heilbrotum um heiminn en trair ert villigtum. a er trflk sem skldar svr eyurnar, en trlausir stta sig vi a r eyur s ekki vita hva innihaldi og a veri bara a koma ljs.

mbk,

Kristinn Thedrsson, 23.7.2009 kl. 08:12

3 Smmynd: Arnar

Er a bara g, ea kom Grtur hrna inn einungis til a sanna ml itt Kristinn?

Hann virist amk. traur og hann virist alveg full viss um a eitthva sem hann veit greinilega ekkert um (trleysi) s nkvmlega kvein veg.

Sem trleysingja er g ekkert endilega ngur me vissu og vri alveg til a allri vissu vri eytt eins og Grtur bendir . En mr finnst algerlega sttanlegt a tskra vissu me bulli og taka bullinu gri tr, frekar ks g vissu me von um a henni veri eytt.. me raunverulegum upplsingum.

N skeur tunglmyrvki (sem vi misstum reyndar af nema kannski sjnvarpi og netinu) er mjg gott dmi um vissutta. trleg hjtr sem sprotti hefur upp kringum slmyrkva.

Arnar, 23.7.2009 kl. 10:22

4 Smmynd: Kristinn Thedrsson

Hann virist allavega full viss um a hann viti ansi margt, hann Grtur.

Nei, vi erum kannski ekkert hressir me vissuna, en getum stt okkur vi hana.

Hva tti sr sta kringum tunglmyrkvann, g skil ekki alveg?

Kristinn Thedrsson, 23.7.2009 kl. 12:46

5 Smmynd: Arnar

Ji vi vorum bara a spjalla um etta vinnunni gr, nokkrir vantrarseggir hrna a vinna me mr, hvernig slmyrkvar tengjast hjtr. a var minnst a frttunum um slmyrkvan a samkvmt einhverri gamalli hjtr hldu menn a illir andar ea djflar hefu gleypt slina. Hvernig verur svoleiis hjtr til?

Held a vissuttinn inn geti vel tt ar hlut, amk. anga til bronsld (ea hvenr sem a var) egar menn fru a rna stjrnurnar oggang himin tunglana og ttuu sig kannski fyrst v hva var a gerast. Svona alvrunni .e.a.s.

Arnar, 23.7.2009 kl. 13:24

6 identicon

a sem mr virist a essari umru hr sunni er a ekking ykkar trmlum er af skornum skammti og sjnarhorni rngt. tkoman verur svo samrmi vi a - kostuleg.

Grtur (IP-tala skr) 24.7.2009 kl. 11:31

7 Smmynd: Kristinn Thedrsson

leggur ekki miki til mlanna, Grtur.

g get alveg skili a sjnarmi a vsindahyggjumenn su dlti uppteknir af vissu um hluti sem eir gefa sr a eir viti eitthva um. En eir eru ekkert a tiloka ara hluti, heldu gefa sr bara ekki eins og trflk gerir.

Komdu n me sm innskot me einhverjum plingum, en ekki bara etta yfirlti.

mbk,

Kristinn Thedrsson, 24.7.2009 kl. 13:17

8 identicon

a er rtt hj r, maur ekki a vera me yfirlti. Hins vegar eru vsindahyggjumenn ekkert ruvsi en trmenn a v leytinu a auvita gefa eir sr forsendur. a er rauninni ekki hgt a komast hj v a gefa sr einhverjar forsendur, og t a gekk tilvsun mn Gdel um a a vri t a.m.k. eina setningu a finna innan srhvers kerfis sem ekki yri snnu innan kerfisins.

hlt g einnig a a vri ori nokku viurkennt innan allra fra a vsindi vru constructeru rtt eins og allt anna, ea hvernig er a annars me skammtafrina, er a ekki sjnarhorn athugandans sem t.d. kvarar a hvort ljs s bylgja ea samsafn agna?Sjnarhorn er forsenda sem einmitt getur kvara niurstuna.

g held a a gildi um ig eins og svo marga ara sem gagnrna tr, a eir gagnrna fyrst og fremst hi yfirborslega og bkstaflega, sem ar er a finna af v a a er a eina sem eir ekkja. Dawkins gerir sig t.d. sekan um etta og missir marks me skrifum snum fyrir viki.

a er rtt hj r a trarbrg geta veri kostuleg - og eru a oft - en a sama skapi er gagnrni trarbrgin oft og tum ekki sur kostuleg og lsir oftar en ekki miklu fremur ekkingarleysi gagnrnandans en meintri grunnhyggni trarinnar.

ert greinilega bi heimspekilega og vsindalega enkjandi og a er fjldinn allur af gufringum sem ttu a geta hfa til n. verur hins vegar a vera opinn fyrir eirri forsendu, a hgt s a tala um gu me einhverjum htti. essu sambandi m svo skjta v a, a a a lta svo a gu s bara myndun og a ekki s unnt a tala um hann me neinum skynsamlegum htti, er lka sjnarhorn og forsenda sem gerir a a verkum a niurstaan er egar fengin. Nllpunkturinn er vandfundinn henni verld og a lka innan vsindanna. ar me er ekki sagt a hann s ekki til.

Grtur (IP-tala skr) 24.7.2009 kl. 16:35

9 Smmynd: Kristinn Thedrsson

Takk fyrir etta Grtur, etta er lkt skemmtilegra innlegg.

Mr detta hug nokkrar mlefnabrautir til a fara niur eftir a hafa lesi or n, sem bendir til ess a hafir snert msum fltum umfjllunarefnisins.

a er vitaskuld nausynlegt a gefa sr forsendur, um a verur varla deilt. En hvort er elilegra a gefa sr forsendur sem byggja hlutum sem vi hfum rka stu til a tla a vi ekkjum til, ea forsendur sem byggja v a heimfra hugmyndir okkar um okkur sjlf heiminn, eins og hann endurspegli alltaf mannlegar kenndir verkan sinni?

Vilji menn hoppa yfir essa spurningu v ekki s um neinn mun a ra forsendum trar og forsendum vsinda, eru eir a hlaupast undan "skyldum" snum sem hugsandi verur.

g hef reynslu af v a s afer sem vsindamenn beita til a kvara hva s rtt og hva ekki virki og get sjlfur hita vatn anga til a sur vi 100 grur, ea hleypti rafmagni rafsegul, ea mlt vegalengdina til Akureyrar me reglustiku.

g hef v rka stu til a tla a menn su enn a mestu a notast vi aferir sem g gti sett mig inn , skili og sannreynt, hefi g tma til ess og huga.

En egar einhver segir sr finnast heimurinn svo mikilfenglegur/rkrttur/fallegur a hann hafi augljslega veri skapaur og fleira eim dr ykir mr vai t ansi grugguga jkuls og fjarri v eins tra og bergvatnsin er sem g lsti undan.

Rttltingarnar fyrir essu vali sem g hef heyrt hef g aldrei geta stt mig vi, r eru allar mjg lonar og byggja jafnan vilja og lngunum vikomandi, en ekki hollustu vi sannleikann, ann sem vi ekkjum a einhverju marki.

ll tr er ekki grunnhyggin, a dettur mr ekki hug a segja, en g ykist vita a tr ansi margra s a.

Eitt er alltaf dlti versagnarkennt og sni, og a er a hvort a grarlega mikil heilabrot um eitthva sem ekkert bendir til ess a s til neinum venjulegum skilningi ess ors su rttltanleg. Svo g taki n klisju eins og bleikan fl uppi lofti, er hann ekki til, hefur aldrei veri til og verur a ekkert g finni rttltingu kolli mr fyrir a tra hann.

Svo koma vitaskuld ofsatrarfuglar eins og kvenir skpunarsinnar hr Moggablogginu me svo ofsalega yfirdrifna veruleikaafneitun og fsinnu a maur veltir v fyrir sr hvort eir su a gera og hugsa eitthva allt anna en skynsamlega enkjandi trflk...

F g komment etta fr r Grtur?

Kristinn Thedrsson, 24.7.2009 kl. 23:29

10 identicon

a er erfitt a eiga vi ig orasta v ert svo sannfrur um, a vsindi su eina leiin til a geta lrt eitthva um heiminn. rauninni ertu ekki minni trmaur en eir sem dags daglega eru litnir trair. talar meira a segja um "sannleikann, ann sem vi ekkjum a einhverju marki". Er greinilegt a s "sannleikur" er inn gu og s sem vilt sna hva mesta hollustu. Kannski augu n opnist egar ttar ig , a vsindin eru kvein tegund orru sem fela eingngu sr eitt sjnarhorn (forsendur) af mrgum - rtt eins og trarbrgin. kvrunin um a taka vsindi fram yfir tr getur hins vegar aldrei byggst vsindalegri niurstu heldur hltur s kvrun vallt a hvla einhverri annarri sto.

Grtur (IP-tala skr) 25.7.2009 kl. 23:10

11 Smmynd: Kristinn Thedrsson

a er erfitt a eiga vi ig orasta[..]

akka r fyrir a reyna engu a sur, Grtur.

g er svo framlgur eftir afmli og sumbl grkveldi a g tla a ba til kvlds me a svara r svo g komi n einhverju smilega vitrnu fr mr. Endilega kktu vi aftur ea morgun, g vil gjarnan f a kreista r r nokkra frleiksmola til.

mbk,

Kristinn Thedrsson, 26.7.2009 kl. 10:33

12 Smmynd: Kristinn Thedrsson

Sll Grtur

g skt ig nokkrum orum til von um a hafir bara gaman af essu, sleppir v a sjlfsgu bara a svara ef nennir essu ekki ea telur mig gjrsamlega lokaan fyrir v sem ert a segja.

rauninni ertu ekki minni trmaur en eir sem dags daglega eru litnir trair. talar meira a segja um "sannleikann, ann sem vi ekkjum a einhverju marki".

g er eirrar skounar a rekja megi mnar hugmyndir um hva sannleikurinn s til upphafs minnar mevitundar, eas. ess a g hafi sem krakki smakka, lykta, lyft og skellt saman hlutum. g veit a g er til og a hlutirnir sem g hef handleiki eru a. a lka vi um umhverfi mitt og flk sem g hef hitt og svo framvegis.

a er sannleikur.

Svo m byggja utan ann sannleik ekkingu annarra sem g hef stu til a tla a s tilkominn vilka htt. essi sannleikur er sannleikur okkar allra, hvort sem vi erum tru ea ekki og kemur til fullkomlega heiarlegan htt.

g s vsindin sem framlengingu af essum sannleik, ar sem au byggja v a prfa og prfa aftur, rtt eins og barni gerir sem athugar aftur og aftur hvort hgt s a beygla leikfngin ea hvernig au eru bragi.

etta er ekking stareyndum og a kllum vi gjarnan sannleik. a er v a mnu mati engin tr flgin a kalla etta sannleik, etta er a bara svo langt sem hugtaki og geta okkar til a sannreyna a nr.

Kannski augu n opnist egar ttar ig , a vsindin eru kvein tegund orru sem fela eingngu sr eitt sjnarhorn (forsendur) af mrgum - rtt eins og trarbrgin.

Vissulega eru vsindin kvein tegund oraru, en au byggja reifanlegum hlutum og reglum sem vi hfum reynslu af. hverju byggir orra trarbraganna? Von, vilja, tta, trausti, st, lngun....?

a eina sem g hef heyrt sem kalla mtti vitrnan grunn fyrir tr eitthva utan kerfisins er hugmyndin um fyrstu orskina - upphafi. Menn geta me smilega heilsteyptu mti komist a eirri niurstu a eitthva utan mengisins hafi valdi tilur ess og kalla a gu. En ar enda rkin v ekkert bendir til ess a vi vitum neitt meira um ann orsakavald og allt sem vi segjum um hann hltur v a vera skldskapur.

a er v mn skoun a allt sem menn vilja gefa sr um ann gu ea yfirnttru kalli trarstkk sem ekkert hefur me rk, ekkingu ea hefbundin sannleik a gera.

Svo lengi sem flk kannast vi a a s tilfelli s g ekkert a eirri hugmyndafri, g skilji a ekki a velja hana. En vilji menn kalla trarstkki rkrtt og byggt ekkingu ykir mr a skjta skkku vi.

kvrunin um a taka vsindi fram yfir tr getur hins vegar aldrei byggst vsindalegri niurstu heldur hltur s kvrun vallt a hvla einhverri annarri sto.

Hj mr hvlir s kvrun einfaldlega v a allt anna virist mr vera loinn leikur a orum og upphafning tilfinninga sem engir tveir virast geta gefi smu skringu hvernig geti komi sta sannleiks byggum ekkingu. v trarbrg skortir eftir minni meiningu afer til a skilgreina ea stafesta fullyringar af llu tagi um heiminn.

Hugmyndir, huglgar skilgreiningar tilfinningum, um rttlti, frjlsan vilja, gott og illt og svo framvegis virast vera helsti vettvangur trflks til a skilgreina mikilvgi trar sinnar . a gengur yfirleitt t a gefa sr fullkomleika af einhverju tagi, bera hann saman vi tilveruna og lsa v yfir a a sem upp vanti s snnun ess a gu vanti dmi.

Hvernig a fr sig til a gefa sr fullkomleikann er ofar mnum skilningi. Skammtafrin virist nefnilega segja okkur a ekkert s 100% ruggt og a held g a vi sjum hverjum degi lfinu, svo a a gefa sr a t.d. algilt rttlti s til ykir mr byggt vangetu mannsins til a stta sig vi fullkomleikann og gu virist mr vera einkenni eirra erfileika og lti anna.

mbk,

Kristinn Thedrsson, 26.7.2009 kl. 22:53

13 identicon

ert alltof mdernskur hugsun; allt a v cartesanskur, ef g m komast svo a ori. a er svona cogito ergo sum flingur essu hj r; ert af v a hefur skynja eitthva.

arft eiginlega a komast af essum bs mdernismans og tta ig njum straumum og stefnum eins og t.d. pstmdernismanum. kannski feru betur a tta ig v a ein orra er ekki annarri fremri v allar eru r mannlega og flagslega constrkteraar.

a er einnig athyglisvert a tta sig v hve merkilegir tlkunarmguleikar opnast sambandi vi guspjllin og or Jes egar menn eru komnir inn pstmdernismann, en a m hglega lta Jes sem deconstructionista, sem gagrnir ll mannleg kerfi. Smu sgu er a segja um sumar gerir bddhisma og hindisma og svo auvita allsstaar ar sem mystk kemur vi sgu.

arft a hrista af r vsindahyggjuna og vlgengishugmyndir um heiminn og tta ig v a hgt er a skoa heiminn t fr v a hann s lifandi. Gu kemur inn svona eins og lfsandi heimsins.

mttu lka vita a creatio ex nihilo hugmyndin er ekki bibluleg ( hn tilheyri klassskri skpunargufri) og a til er gufrileg framsetning sem sr gu og heiminn sem samofinn fr eilf til eilfar. Slk hugmynd um gu er kllu pan-en-theismi, ea allt gui og gu llu.

skynjir ekki gu ea viljir a ekki er ekki ar me sagt a hann skynji ig ekki og vexti na lfinu, en eins og veist ekkjumst vi af vxtunum.

Grtur (IP-tala skr) 27.7.2009 kl. 11:08

14 Smmynd: Kristinn Thedrsson

Takk fyrir svari Grtur

g ttist vita hva pstmdernismi vri, en or n voru mr hvatning til a lesa mr betur til og akka g r fyrir a.

leggur raun aeins hugmyndafri til svari nu svo g tla a einbeita mr a henni svar mnu. Fyrir mr er pstmdernismi svona hugmyndafrilegt get out of jail freespjald Matador (Monopoly). egar menn komast rot me a fra rk fyrir einhverju ea finna um a veraldleg ummerki segja eir bara a skynjun s afst og enginn einn sannleikur s til, ea engin einn betri en annar. etta er hugmyndafri sem menn gefa sr, en er ekki gefin eim eins og s sem g er a lsa.

Vi tveir og reyndar flestir eru nefnilega vsindahyggjumenn. veist a eins vel og g a a er vsindahyggja sem hefur gert okkur kleift a eiga etta samtal um neti og a s hugmyndafri gengur upp v annars vri ekki hgt a byggja endalaust eirri ekkingu hluti sem virka og starfa nkvmlega eins og reikna hefur veri t a eir muni gera. g er engin ofsatrarmaur vsindi frekar en sjlfur. a sem g er ekki hinsvegar er trarmaur yfirnttruleg svr sem fara t fyrir hinn mlanlega heim og byggjast hugmyndum sem ekki urfa a vera rkrttar.

Eins og eflaust veist hefur pstmdernismi veri gagnrndur harkalega, og a mjg skran og einfaldan htt. g einmitt vandrum me a gleypa miki af essum vandamlum sem gagnrnendur hafa bent og s essi fri sem tilraun til a yrla upp ryki, margar hugmyndirnar hljmi vel og su kannski gildar -svo lengi sem menn eru ekki a gefa sr stafestanlegar forsendur.

g lt etta vera enskunni, ert eflaust ls hana eins og flestir slendingar.

Hr eru t.d. sj afinnslur Rosenau fr 1993 sem benda versagnir essari hugmyndafri:

1. Its anti-theoretical position is essentially a theoreticalstand.
2. While Postmodernism stresses the irrational, instruments of reason are freely employed to advance its perspective.
3. The Postmodern prescription to focus on the marginal is itself an evaluative emphasis of precisely the sort that it otherwise attacks.
4. Postmodernism stress intertextuality but often treats text in isolation.
5. By adamently rejecting modern criteria for assessing theory, Postmodernists cannot argue that there are no valid criteria for judgement.
6. Postmodernism criticizes the inconsistency of modernism, but refuses to be held to norms of consistency itself.
7. Postmodernists contradict themselves by relinquishing truth claims in their own writings.

Hr eru svo 6 rkvillur kerfinu a mati Spiro sem mr ykja mjg akallandi:

1. Reality exists independently of human representations. If this is true then, contrary to postmodernism, this postulate supports the existence of “mind- independent external reality” which is called “metaphysical realism”.
2. Language communicates meanings but also refers to objects and situations in the world which exist independently of language. Contrary to postmodernism, this postulate supports the concept of language as have communicative and referential functions.
3. Statements are true or false depending on whether the objects and situations to which they refer correspond to a greater or lesser degree to the statements. This “correspondence theory” of truth is to some extent the theory of truth for postmodernists, but this concept is rejected by many postmodernists as “essentialist.”
4. Knowledge is objective. This signifies that the truth of a knowledge claim is independent of the motive, culture, or gender of the person who makes the claim. Knowledge depends on empirical support.
5. Logic and rationality provide a set of procedures and methods, which contrary to postmodernism, enables a researcher to assess competing knowledge claims through proof, validity, and reason. 6. Objective and intersubjective criteria judge the merit of statements, theories, interpretations, and all accounts.

Hr er a lokum a sem hinn mikilsmetni hugsuur Noam Chomsky hefur um mli a segja:

"There are lots of things I don't understand — say, the latest debates over whether neutrinos have mass or the way thatFermat's last theorem was (apparently) proven recently. But from 50 years in this game, I have learned two things: (1) I can ask friends who work in these areas to explain it to me at a level that I can understand, and they can do so, without particular difficulty; (2) if I'm interested, I can proceed to learn more so that I will come to understand it. Now Derrida, Lacan, Lyotard, Kristeva, etc. — even Foucault, whom I knew and liked, and who was somewhat different from the rest --- write things that I also don't understand, but (1) and (2) don't hold: no one who says they do understand can explain it to me and I haven't a clue as to how to proceed to overcome my failures. That leaves one of two possibilities: (a) some new advance in intellectual life has been made, perhaps some sudden genetic mutation, which has created a form of "theory" that is beyond quantum theory, topology, etc., in depth and profundity; or (b) ... I won't spell it out."
-Noam Chomsky

Kristinn Thedrsson, 27.7.2009 kl. 13:12

15 identicon

"Beiskur ertu n Drottinn minn," sagi kellingin, sem prestur gaf brennivn sta messuvns, og hlt kelling a Gu vri a refsa sr me essum bragmikla htti fyrir syndir snar.

S g ekki betur en a g geti teki undir me kellingu, v a er engin afur hins sanna vnviar sem bur mn hr heldur mengaur brennsi. S g ekki betur en tlir mr a klfa rtugan hamarinn ar sem mr var a a voga mr inn etta yfirrasvi mdernismans me snar htimbruu skilgreiningar sannleika, rttti o.s.frv.

g vil byrja a taka fram, a g tla mr ekki nokkurn htt a taka tt eim leik, ellegar a hafi hugsa m a rfa niur li fyrir li gagnrni spekinganna, sem leiir fram svii. S g fyrir mr a a gti ori bsna staglkennt. g bendi einungis , a rtt fyrir essa gagnrni lifa PM-frin gu lfi hsklum heimsins, annig a orran s hefur greinilega ekki veri kvein ktinn - a.m.k. ekki enn. Nlganir pstmdernismans hafa nefnilega lag a smjga gegnum a net sem mdernisminn og "Sannleikurinn" me stru essi og kvenum greini reynir jafnan a snara okkur . A essu leyti er pstmdernisminn eins og lfi sjlft, alltaf a koma vart og sna okkur njar hliar. eir sem ekki eiga gott me a ola neina VISSU, finnst auvita erfitt a hndla etta og vilja greinilega ryja essari orru r vegi, hn hafi kannski lti anna gert en a benda takmarkanir mdernismans og vsindahyggjunnar.

sustu afur inni blogginu, og af hverri nokku fjrugar umrur hafa sprotti, talaru um "sannleikann" og gefur til kynna a vsindin ein su fr um a ngast hann af einhverju viti. essu sambandi held g a a vri vert a skoair Alfred North Whitehead og Gilles Deleuze hinn franska. Whitehead geri r fyrir gui sinni heimspeki og s heiminn fyrir sr sem organic ea lfrnan. Deleuze var pstmdernskur vitalisti og af sumum metinn svo merkilegur heimspekingur, a Alad Badiou (a mig minnir) sagi einhverju sinni, a sr kmi ekki vart 20. ldin yri me tmanum kennd vi heimspeki hans.

Bir essir spekingar geru hugtaki "event" ea "atbur" a snu. Grundvallarbyggingareining heimsins - ef g m komast svo a ori - er samkvmt eim atbururinn og heimurinn v samsafn atbura. Samkvmt essu eru Hitler alveg jafn mikill sannleikur og Mir Theresa, og a a g skrifi etta or hr inn athugasemdadlkinn hj r er v sannleikur, rtt eins og a er sannleikur a , sem lest, lest etta or. essu samhengi verur svo afar hgt um vik a tala um Krists-atburinn, sem er sannleikur einhverjum skilningi rtt eins og slenska efnahagshruni er sannleikur. Ekkert af essu er "Sannleikurinn" v eins og veist forast allir pm-fringar hi algilda sjnarhorn, v eir telja einfaldlega a maurinn hafi a ekki valdi snu. ar me er ekki sagt a a s ekki til. Sannleikur atburarins felur heldur ekki sr neitt afsti v atburur er j alltaf atburur. Sjnarhorn okkar srhvern atbur getur hins vegar veri af misjfnu tagi og hrif hans okkur veri me lkum htti, og a er sennilega a sem vilt kenna vi afsti en er a rauninni ekki.

A lokum etta: ert einfaldlega skilgeti afkmi slenska sklakerfisins og eirrar vsindahyggju sem ar trllrei hsum um langt rabil - og ess vegna tti mtti sem best gefa r 10 fyrir skrif n hr blogginu. Pstmdernisminn bendir hins vegar , a skalinn 0-10 er einfaldlega gerur af mannahndum, en a lfi sjlft hefur tilhneigingu til a rjfa alla skala og brjta upp fyrr en sar allar skilgreiningar. skalt v ekki mynda r eitt andartak a , barttu inni fyrir mdernisma og vsindahyggju, srt eitthva ffengilegri trboi en margur annar sem er me "gusor" stugt vrum, v a ertu ekki.

Grtur (IP-tala skr) 28.7.2009 kl. 11:14

16 Smmynd: Kristinn Thedrsson

Takk fyrir svari Grtur, a er hrkugur kjaftur r.

J, g lt vaa ansi hressilega pstmdernismann af takmrkuu tilefni og geri vitaskuld aldrei r fyrir v af neinni alvru a sttir ig vi essi argument annarra sem g lagi ekkert til sjlfur og henti auk ess inn ensku.

g geri athugasemd vi a virist halda a g afskrifi hugmyndafrina. a geri g ekki, g held a hn s mjg gagnleg vi a rta upp hugmyndum svo skoa megi r a nju og sj njar hliar. Svo er hn, skilst mr, mjg sniug vi a skoa samflagsmynstur og bkmenntir, samt karlrembu vsindum...

Hitt er alveg hreinu hva mig snertir a a breytist aldrei fyrir tilstulan svona verkfra a upphafspunkturinn er vitneskja bor vi essi grundvallaratrii sem g hef klifa . a er ekking, allt anna arf a passa vi hana og hn er a sem vi vissum fyrst og urfum a ganga t fr. Anna vri ttalega srrealskt.

g er vitaskuld lokaur og heilaveginn fyrir r, en ert teymdur fram af lngunum num og blekktur fyrir mr. a lit okkar breytist lklega seint.

akka r fyrir bendingar bkmenntir og hugmyndir, g kann vel a meta slkt og mun vonandi skoa sem mest af essu. ert augljslega fr um a brjta heilann og v vert a skoa ggnin sem byggir blekkinguna ;)

mbk,

Kristinn Thedrsson, 28.7.2009 kl. 21:12

17 identicon

akka r fyrir spjalli hrna. Um etta allt mtti vissulega hafa miklu fleiri or, en tli etta s ekki gott bili. Vil bara segja a ert of viss um getu vsindanna til a svara llum spurningum en ttar ig ekki enn til fulls takmrkunum eirra. Me v er g ekki a gera lti r vsindunum - sur en svo - og ekki heldur r, v etta er afar tbreidd afstaa.

g tek a fram a g kalla a vsindahyggju, egar menn mynda sr a ar s a finna einu orruna, sem geti frt okkur einhverja ekkingu heiminum. Ein tegund orru er hins vegar ekki fullngjandi. ess vegna urfa allar frigreinar a vera frar um a eiga orasta hver vi ara en mega ekki einangra sig.

S orra, sem allt ykist geta eigin mtti, verur rauninni fyrr en sar eins og fndamentalismi og bkstafstr trarbraganna, sem einungis tekur einn grunn ea eitt sjnarhorn alvarlega. Me tmanum einangrast s orra og verur rauninni hlgileg og afkraleg, v hn httir a geta skrskota t fyrir sjlfa sig, ef g m komast svo a ori. Me tmanum gerir hn lka krfu um algera hlni og undirgefni og verur eins og nokkurs konar rstjrn.

Vitaskuld verur a vera til orra, sem ekki gerir r fyrir gui, en einnig er rf orru, sem hefur gu sem forsendu, en eins og kannski veist, fri Kant rk fyrir v a hvorki vri hgt a sanna tilveru gus ea afsanna. Orra sem hefur gu a grundvelli snum hefur v alveg sama rtt til a vera tekin alvarlega og nnur orra.

g hef hyggjur af v, a etta ntma trarbragastr milli trar og trleysis (ori ekki a segja trar og vantrar), sem tt hefur sr sta sustu ratugum, hafi einmitt leitt til ess sileysis sem vi n horfum upp viskiptum, stjrnmlum og fjlmilun, v llu siferi og skynsamlegu gildismati hefur veri varpa fyrir ra, en menn ess sta tali sr tr um a allt vri eim a sama skapi gagnlegt og leyfilegt. sta essara tilgangslausu deilna um gu og ekki gu held g a vi yrftum a taka hndum saman um skynsamlega orru frekar en reyna sfellu a grafa undan hvorum rum.

Grtur (IP-tala skr) 31.7.2009 kl. 00:41

18 Smmynd: Kristinn Thedrsson

Grtur

g f bara ekki s a a s um neina ara orru a ra en vsindahyggju og san eitthva sem kalla mtti tilfinningahyggju. Allt sem vi vitum um hinn efnislega heimer kortlagt af vsindahyggjunni, restin eru bara getugtur og grn sem vsindin afsanna dag fr degi.

a sem af stendur eru tilfinningar okkar og langanir. r hafa hrif hvernig vi lifum lfi okkar, hva vi kjsum plitk, hvernig foreldrar og makar vi erum, hva vi gerum okkur til afreyingar og svo framvegis. Slfringar og gelknar eru a reyna a kortleggja tilfinningar okkar me sitthvorri nlguninni og g er ekki viss um a a s endilega gott a eim takist a.

Svo koma skyndilega til sgunnar vintri bor vi kristni sem vi eigum samkvmt einhverri hef a mehndla sem eitthva anna en vintri. talmargt hugsandi flk hefur strax sagt um Bibluna a ar fari ekki lsing gui af neinu tagi, heldur samsua hugmynda manna um siferi og hvernig skuli hvetja flk til a fara eftir reglum ess.

Allt sem segir um gu Biblunni er ofsalega versagnarkennt og mannlegt. etta samykkja flestir slendingar, enda eru eir upp til hpa trair skilgreindan gu sem ekkert er innrammaur a ru leyti en v a hann ku hafa huga flki og vilja a vi gerum okkar besta. Flk er sem sagt komi a eirri rkrttu niurstu a a geti ekkert sagt um gu sem ekki geri hann asnalegan fyrir v sjlfu.

a er vitaskuld af v a gu er skilgreinanlegt hugtak fyrir eitthva sem er handan okkar ekkingar. ll orra um hann er v orra um ekkingarleysi; orra um eitthva sem sr engin ekkt einkenni nnur en a a hafa eitthva me tilgang okkar a gera.

A tala um hluti sem maur hefur enga stu til a tla a maur hafi ekkingu kllum vi spuna. Spuni getur veri skemmtilegur, en ef ngja okkar me hann er a eina sem viheldur honum breytir a v ekki a hann hefur ekkert sannleiksgildi umfram nnur vintri svo vi vitum.

Orran sem grundvallast af gui er ekki til. a er hinsvegar hgt a hengja sig trarrit: Biblu, Kran, Bk hinna dauu, og gefa sr a ar fari grundvllur slks. En a er raun orra um trarbrg, ekki orra um gu.

Tvmlalaust urfa menn a passa sig a lta ekki vsindahyggjuna kfa allar arar hugmyndir fingu og g s mlglaur trleysingi er g meiri hugamaur um spiritualisma en eir flestir, hefur mr snst a.m.k.

g f bara ekki skili hvernig kollektf stt okkar vi kvein vintri - hvers tbreisla byggir valdatafli ja og dreifingu hagsldar - verur vsbending um a ar fari meiri sannleikur um gu en rum ritum, ea s einhver sannleikur yfir hfu. v a eina sem er hgt a vita um gu er a vi kllum hann gu.

Gefum okkur a okkur opnist einn daginn sn inn hi yfirnttrulega. Hva er v til fyrirstu a ar reynist vera um slatta af yfirnttrulgmlum sem svipar til okkar nttrulgmla a ra, sem heild sinni hafa au hrif skynjun okkar sem valda tilfinningunni fyrir tr; a au yfirnttrulgml su a sem vi hfum kalla gu, en a hafi engan vilja sem slkan ea s persna neinum skilningi, aeins straumar alheimshafinu sem mta tilveru okkar.

Meira sar, ver a hlaupa.

mbk,

Kristinn Thedrsson, 31.7.2009 kl. 09:51

19 Smmynd: Kristinn Thedrsson

S orra, sem allt ykist geta eigin mtti, verur rauninni fyrr en sar eins og fndamentalismi og bkstafstr trarbraganna, sem einungis tekur einn grunn ea eitt sjnarhorn alvarlega. Me tmanum einangrast s orra og verur rauninni hlgileg og afkraleg, v hn httir a geta skrskota t fyrir sjlfa sig, ef g m komast svo a ori. Me tmanum gerir hn lka krfu um algera hlni og undirgefni og verur eins og nokkurs konar rstjrn.

g upplifi etta ekki svona, g skilji hva ert a fara. g held a vitneskja okkar umhluti eins og skammtafrina geri a a verkum a vi skiljum a a verur aldrei hgt a kortleggjaalla hluti100% og svo eigum vi jafnvel eftir a gera me okkur sttmla sem drategund um a leyfa kvenum hlutum a vera frii, a minnsta veri ekkert hrfla vi vilja okkar, v hann viljum vi gjarnan f a kalla frjlsan - en a er kannski bjartsni hj mr.

sta essara tilgangslausu deilna um gu og ekki gu held g a vi yrftum a taka hndum saman um skynsamlega orru frekar en reyna sfellu a grafa undan hvorum rum.

Gu og ekki gu er eitt, en hva gu vill ea vill ekki er anna. mean flk gefur sr a a skynji gu og hann vilji a a hafni ekkingu, umskeri konur og sprengi sjlft sig loft upp til a drepa ara verur a alltaf dlti erfitt a umbera hugmyndina um a ori tr rttlti a a flki s hrsa fyrir a tlka tilfinningar snar til siferislegra tta sem skilabo fr gui. Ea hva?

mbk,

Kristinn Thedrsson, 31.7.2009 kl. 10:05

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband