Ltil pling um frjlsan vilja

Sumir sj grunneiningar lfs sem forrit sem hafi ann eina tilgang a koma erfaefni snu fram og hegun ess v bundi eim ramma; allar kvaranir ess fall af eim forsendum. Hugmyndin er s a vilji mannsins s ekki frjls nema sem nemi rmmli essa ramma sem forsendur nttrunnargefa honum.

Til ess a lking hegunar lfs vi tlvuforrit endurspegli raunveruleikann arf forriti hinsvegar a geta teki litlum stkkbreytingum hvert sinn sem a afritar sig, a arf a geta mengast af umhverfi snu og arf a endurspegla, me einhverjum htti, vissuna smsta stgi breytinga og hegunar sem skammtafrin setur alla treikninga hegun ess.

S forriti ori annig held g a vilji ess s svo gott sem frjls, ea a minnsta agreinanlegur fr slkum vilja.

etta tel g einmitt eiga vi um menn: a engin formla f lst hegun okkar og hn v raun frjls -a v gefnu a a hvort hgt s a reikna t hegun fram tmann megi kalla mlikvara frelsi.


Sasta frsla | Nsta frsla

Athugasemdir

1 Smmynd: Kristinn Thedrsson

Sll Andrs

g lagai arna oraklur hj mr eftir na athugasemd.

etta:

S forriti ori annig held g a frjls vilji ess s svo gott sem frjls, ea a minnsta agreinanlegur fr slkum vilja.

Var svona:

S forriti ori annig held g a vilji ess s svo gott sem frjls, ea a minnsta agreinanlegur fr slkum vilja.

-

ljs ess a g tri ekki yfirnttru ea yfirnttrulegar skringar er ljst a g tel a hugsun okkar takmarkist af lfrnun/nttrulegum ttum. En g er ekki viss um a menn geti gefi sr a s takmrkun s eins mikil og "vilji" forrits me getuna til a stkka og lra n ess a taka tillit til essarra tta sem g tilgreindi.

annig held g a vilji okkar s svo gott sem frjls vegna ess hva breyturnar eru margar sem mta hann, a s vitaskuld ekki raunveruleg fullkomi frelsi, heldur llu heldur a a kvaranir ess vilja vera ekki reiknaar t.

g arf persnulega ekki v a halda a geta sagt sjlfum mr a vilji min s frjls bkstaflegum skilningi, en mr snist llu sem g upplifi, a hann s fjri frjls hva sem ru lur. Svo kannski er hann bara frjls, rtt fyrir a mdeli segi raun a hann geti ekki veri a -ea svo nlgt v a a tekur v ekki a vera a ergja sig vi sem upp vantar.

Hva segir um etta?

mbk,

Kristinn Thedrsson, 9.8.2009 kl. 20:30

2 Smmynd: Kristinn Thedrsson

J, g held a vi sum me hr um bil eins frjlsan vilja og hgt er a tlast til a vera me egar maur er bundinn lkama. eim skilningi, eins og ur segir, a hegunin s treiknanleg.

En varandi a hvort vi sum raun hlfgeru fangelsi, hinn efnislegi heimur spukla sem vi sjum ekki t r, er a dlti endalaus pling. egar ert kominn t r honum - andaheiminn, fer a velta v fyrir r hvort a s eitthva handan ess heims, einhver yfir-yfirnttruheimur. Svo verur rosalega sttur me Gu og Jes og segir eim a eir su ekki heldur me frjlsan vilja, heldur takmarkist tilvera eirra af v sem eir skynja, a a s miklu meira spennandi lf utan ess heims.

Nei, g held a vi hfum enga stu til a tla a vi sum Truman the Truman Show. Vi getum a sjlfsgu hengt okkur a a s tilfelli, eins og trflk gerir, en vi fum aldrei svar vi spurningunni og v er etv.skynsamlegra a vera undirbinn undir a fall a etta lf s allt sem er boi.

mbk,

Kristinn Thedrsson, 10.8.2009 kl. 09:06

3 Smmynd: Kristinn Thedrsson

"undirbningur undir fall" var n bara fljtfrnisoralag hj mr. g vi a vi fum aldrei r essu skori og v betra a gera a besta r v sem vi hfum, sta ess a vnta stugt einhvers meira.

g gef mr engin lgml um andaheim ea utanheim, g geri bara r fyrir avitundin veri alltaf fr um hugsa eitthva essa veru: "hva tli s handan ess sem g hef nna?".

g f a ekki sjlfur t a treiknanleiki skapi frelsi, heldur er g a svara eirri hugmynd a reiknanleiki s skilgreiningin v a hafa ekki frelsi. Menn segja nefnilega gjarnan a s hugsunin lfrn s hn bundin eli efnisins og vilja genanna og v raun fst einhverjum genaafritunar-farvegi, en ekki frjls. S s farvegur hinsvegar sbreytilegur og treiknalegur hltur a mega segja a a s hlfger andsta ess a um fastan farveg s a ra. Sem kannski er tegund frelsis, a.m.k. fr essu sjnarhorni s.

Ef ekki er hgt a sna fram anna, er viljinn raun frjls, eins langt og geta okkar til a mla hann nr og v fremur tilgangslti a velta sr upp r eirri hugmynd a viljinn veri a vera yfirnttrulegur, ea vera a rum kosti ekki frjls.

Kannski mtti segja a vi sum talan p. Vi getum tkna tluna p og reikna me henni, en hn verur aldrei ll skou einu og skilin, v hn er endalaus. Hvort tlum vi a lifa me v eins og a er og hafa a bara opi a a geti etv. breyst framtinni, ea berja hausnum steininn yfir v a hafa ekki dag eitthva gulegt sjnarhorn p sem gefur okkur fullkomna yfirsn yfir heildina?

Kristinn Thedrsson, 10.8.2009 kl. 12:07

4 Smmynd: Kristinn Thedrsson

Ertu hr a segja a viljinn s frjls mean vi getum ekki reikna a t a hann s a ekki? Enn snist mr vera a tala um eitthva sem er "svo gott sem frelsi" n ess a vera frelsi. Breytileiki farvegarins fylgir vntanlega einhverjum lgmlum, ekktum ea ekktum. a a hann s ekki fastur gefur honum ekki frelsi.

g er ekki a gefa mr essa skilgreiningu, g er a svara eirri skilgreiningu frelsisleysi viljans a ar sem allar kvaranir hans megi segja a s afleiing umhverfis og erfaefnis s frilega s hgt a rekja r kvaranir fram og til baka tma vegna ess a forriti (hegun okkar) verur a hla skipanasetti snu, sem gengur t varveislu genanna. annig s til formla fyrir hegun okkar.

S formla vil g hinsvegar meina a innihaldi vissutt sem stkkbreytingar genum valda og v passar aldrei nein ein formla hegun lfs, nema a grfu leyti og kvaranir okkar v frjlsar a v leytinu til a formlan getur ekki sp fyrir um r me neinni vissu.

etta er ekki mn skilgreining frelsi, en etta stangast vi hugmyndir sumra um a vi hfum ekki frelsi fyrir essar sakir, sem eir gefa sr. Svo g vil meina a lkingin vi tlvuforrit me kvei skipanasett s fullngjandi og hn sem slk segi okkur lti um frjlsan vilja okkar ea skort ar .

Varandi fyrstu athugasemdina; kannski er a framandi ea jafnvel byltingarkennd hugmynd sem g set fram nna: Hva me a gera a besta r v sem vi hfum vegna ess sem vi vntum? etta er a vihorf sem g ver meira var vi meal trara heldur en a eir sitji rassgatinu og si essu lfi mean eir ba eftir v nsta.

Fyrir sumum er hugmyndin um frjlsan vilja hreinlega grundvllur ess a tra. Flk vill ekki ba vi hugmynd a vi hfum hann hugsanlega ekki bkstaflegum skilningi og gefur sr v a hann s frjls og einhver yfirnttra valdi v.

Mr er alveg sama hva flk gerir ea gerir ekki eftir a hafa komist a essari niurstu -og g vil helst ekki sj ofstopa krafti hennar. g fullyri eingngu a etta s fullngjandi sta til a gefa sr yfirnttru. a hefur ekki veri snt fram a me neinum htti a vilji okkar s ekki frjls n egar, msum skilningi, og s hann a ekki er a bara annig og ekkert vi v a gera. Viljinn til a hafa a ruvsi er ekki vitrn sta til a gefa sr a svo s.

mbk,

Kristinn Thedrsson, 10.8.2009 kl. 14:00

5 Smmynd: Arnar

g held a frjls vilji s ekki til heldur heldur stjrnumst vi af hvtum og hfum kannski mismunandi getu til a hafa hemil hvtum okkar.

Varandi a a a s ekki hgt a reikna t hegun fram tman, ertu binn a lesa um game theory?

Arnar, 10.8.2009 kl. 14:38

6 Smmynd: Kristinn Thedrsson

Sll Arnar, g ekki til kenningarinnar en lti meira. etta eru hugmyndir um a me allskyns nlgunum vi ekkt hegunarmynstur og almennar astur megi reikna t hegun hpa og hugsanlega einstaklinga. En a v er virist alltaf me tluverum skekkjumrkum....

Kristinn Thedrsson, 10.8.2009 kl. 15:09

7 Smmynd: Arnar

Gleymdi a minnast a an en hef g reyndar tla a blogga um a langan tma en aldrei nennt v. En..

Af llum plingum um frjlsan vilja finnst mr s kjnalegust a 'gu' hafi gefi mnnum frjlsan vilja til a velja milli 'gs' og 'ills'. a dmi er bara eitthva svo trlega rkrtt, leirtti mig samt endilega ef g er a rugla. Af hverju tti gu a gefa flki mguleika a velja hi illa? Hann vill augljslega a flk velji hann sjlfan (hi ga.. sjlfsskipaur). Og ekki ng me a heldur refsar hann flki treka sem hefur vali hi illa, td. syndafli, og nttrulega komast bara eir til himna sem velja rtt.

etta er svona eins og jfur me byssu/hnf sem krar ig af dimmu hsasundi vafasmuhverfiog gefur r algerlega frjlst val.. peningana ea lfi.

Geveikt val.

Arnar, 10.8.2009 kl. 15:34

8 Smmynd: Kristinn Thedrsson

etta meikar allt sens ef lest ngu hroalega yfir ig Biblunni, Arnar. er etta allt spurning um nansa og blbrigi hugmynda, stefna og strauma

Ef gleymir gui finnst r hafa val, bara eins gott a gleyma honum ekki, ha!!?

Minnir mig egar Gyingarnir biu vi ft Sinai fjalls mean Mses var a rabba vi Gu, gleymdu eir Gui augabragi og fru a tilbija gylltan klf. ps, a er allt of auvelt a gleyma Gui gamla sju til!

Kristinn Thedrsson, 10.8.2009 kl. 15:59

9 Smmynd: Arnar

J, fljtgert a gleyma einhverju sem er ekki til nema a standi einhver yfir manni hamrandi v

Arnar, 10.8.2009 kl. 16:38

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband